را بر طرف مىنمايد . لكه‌ها و اثرهاى سياه‌پوست را مىزدايد . خون خشكيده و مرده را از بين ببرد . و بويژه شستهء آن در اين زمينه بسيار فعال است . اثر آبله را محو مىكند و عرق بدن را خشك مىنمايد . زخم و قرحه : از عوارضى كه با او است در جاى قرحه گوشت مىروياند . اما دراين‌باره جالينوس فرمايد : مردارسنگ نه تنقيه مىكند و نه چرك مىآورد و نه گوشت مىروياند و نه گوشت مىخورد . تنها اين است كه در مرهم ماده‌اى است و پوسته انداختن پيچ و خمها و ران را منع مىكند . چشم : مردارسنگ شسته و سفيد را در سرمه داخل مىكنند ديده را جلا دهد . اندامان راننده : خوردنش بول را بازدارد . زنان در مملكت ما به بچه مىخورانند كه از بىاشتهايى بدر آيد . و براى قرحهء معده هم مىخورند . و همچنين زنان مردارسنگ را در سبوى آب مىريزند تا زيان آب كاهش يابد . زهرها : مردارسنگ سم است . بول را بند آرد . شكم و هر دو مجراى بول را پرباد مىكند . زبان را سفيد گرداند ، نفس‌تنگى آورد و خفه مىكند . مشك طرامشير « 1 » : شاخه‌هايش به شاخهء ريحان سبز شبيه است . خشكيدهء آن نخست هيچ مزه‌اى ندارد و بويش آن‌قدرها نيست . ليكن بعدا مزهء تلخ و تند مىدهد . اگر گله از اين گياه بچرد خون مىشاشد . در تأثير درمانى كار پونه را انجام مىدهد و از پونه بسيار قويتر است . و اين گياه دو نوع دارد : يكى مشك طرامشير راستين و ديگرى كه بدان شباهت دارد و دروغين است و تأثيرش از آن كمتر است . مزاج : تا سوم گرم و خشك است . اندامهاى تنفسى : رطوبتهاى لزج را از سينه و شش بيرون راند . اندامان غذا : خوردنش از غش كردن و افسردگى سودمند است . اندامان دفعى : در ريزش دادن بول و حيض بسيار كارى است . گاهى از اثر آن خون مىشاشند . اگر تناول نمايند ؟ يا بخور سازند ؟ يا اينكه بردارند ؟ بچه را بيرون آورد . شربت از اين گياه خون‌زايچگى را بيرون دهد . مراره ( زهره ) : اگر ما زهرهء چهارپايان و حيوانات آبزى و خشكى و پرندگان را باهم مقايسه كنيم به ترتيب : پرنده اول ، و ماهى شبوط و خرچنگ دراز دريايى كه آن را كژدم دريا نامند و لاك‌پشت در درجهء دوم ، و چهارپايان در درجهء سوم قرار دارند . در ميان پرندگان زهرهء مرغان بزرگ شكارى از زهرهء ساير پرندگان شناور و بيابانى و خانگى قوىتر و گزنده‌تر است . در ميان چهارپايان آنچه زهرهء قويتر دارند به ترتيب اولويت عبارتند از : گاو ، آهو ، خرس ، بز ، گوسفند و از همه ناتوانتر زهرهء خوك است . گزينش : بهترين زهره آن است كه رنگش زرد و طبيعى است . زهره‌اى كه رنگش زنگارى يا لاجوردى يا سرخ سرخ باشد خوب نيست . ديسقوريدوس گويد : براى استفاده از زهره بايد سركيسهء زهره را ببنديم و در آب فرو بريم و آب را بجوشانيم و همين‌كه سه بار غلت داد آن را بيرون آوريم و در سايه‌اى كه نمناك نباشد خشك كنيم و نگه داريم . مزاج : همه انواع زهره در درجهء چهارم گرم و خشكند . خاصيت : عموما زهره گرم و زداينده است . زهرهء حيوانات برحسب نر و ماده و تشنگى و سيرابى و گرسنگى و سيرى و حركت و آرامش حيوان اختلاف دارد . آرايش : زهرهء گورخر گوشتهاى زياده را برمىكند ، و بر پوست

--> ( 1 ) - مشك طرامشى - نوعى از پونه كه برگش از پونه پهنتر است ( تحفه ) .